(Patria) – Visoko sudsko i tužilačko vijeće (VSTV) BiH pozvalo je sve aktere na odgovorno i ponašanje u skladu s Ustavom BiH, Evropskom konvencijom za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda i drugim međunarodnim i domaćim propisima kojima je direktno zabranjen svaki vid nedozvoljenog uticaja na nezavisnost u radu suda.
Povod za takvu reakciju VSTV-a BiH su, kako su saopštili, medijske objave i prilozi te izjave pojedinih političkih predstavnika koji se odnose na postupanje sutkinje Okružnog privrednog suda u Banjoj Luci Gordane Marić u predmetu između RTRs-a i BHRT-a.
VSTV BiH podsjeća da sudije svoje odluke donose samostalno i nepristrasno na osnovu zakona, činjenica i dokaza izvedenih u postupku te da pokušaji pritiska na sud ili pojedinačnog sudiju ni na koji način neće imati uticaja na sudsku odluku.
“Upravo rad sudije i sudova, na način na koji je opisano, predstavlja univerzalnu i demokratsku garanciju svim građanima i strankama u postupku da će imati pravično suđenje, nepristrasno odlučivanje i odluku zasnovanu na zakonu.
Svaki pokušaj diskreditacije sudije i rada sudova u toku postupka je čin kojim se narušava povjerenje građana u pravosudni sistem i kreira neosnovani osjećaj nepostojanja pravne zaštite građana i stranaka u postupku, koji nije utemeljen na objektivnim pokazateljima rada sudova u Bosni i Hercegovini.
Dodatno ponavljamo da politički i medijski napadi i pokušaji pritiska na sudiju pojedinca i korištenje pojedinih medija za isto, predstavljaju direktno kršenje temeljnih načela Ustava Bosne i Hercegovine, i to:
1. Načelo vladavine prava i podjele vlasti kojim član I/2 Ustava BiH utvrđuje da je Bosna i Hercegovina demokratska država koja funkcioniše na principu vladavine prava te da je osnovni stub vladavine prava trodioba vlasti i apsolutna nezavisnost sudske grane vlasti od zakonodavne, izvršne, ali i od svih vaninstitucionalnih pritisaka;
2. Pravo na pravično suđenje i nezavisan sud propisano članom II/3.e Ustava BiH, koji garantuje svim građanima i pravnim subjektima pravo na pravično saslušanje pred ‘nezavisnim i nepristrasnim sudom’. Nezavisnost suda ne odnosi se samo na odsustvo direktnih instrukcija, već podrazumijeva i zaštitu od spoljašnjeg uticaja i nelegitimnog pritiska javnosti.
Također se navedenim ponašanjem narušava direktna primjena Evropske konvencije, kojom u skladu sa članom 6. Evropske konvencije (Pravo na pravično suđenje), Evropski sud za ljudska prava u svojoj obimnoj praksi naglašava da pravosuđe mora biti zaštićeno od neosnovanih i destruktivnih napada u medijima.
Činjenica je da mediji imaju slobodu izvještavanja u skladu sa članom 10. Evropske konvencije, ali ta sloboda nije neograničena i ona prestaje tamo gdje počinje ugrožavanje autoriteta i nepristrasnosti sudstva u skladu sa stavom 2. navedenog člana.
Nadalje, u Preporuci CM/Rec(2010)12 Odbora ministara Vijeća Evrope izričito se navodi da sudije ne smiju biti izložene ličnim napadima, zastrašivanjem ili medijskim kampanjama usmjerenim na podrivanje povjerenja javnosti u pravosuđe zbog odluka koje donose u okviru svojih zakonskih ovlaštenja.
Konačno, Mišljenjem Konsultativnog vijeća evropskih sudija (CCJE br. 1 i br. 18) podvučena je jasna granica između legitimne stručne kritike sudskih odluka i nedozvoljenog medijskog pritiska i personaliziranih napada na sudije koji narušavaju njihov lični i profesionalni integritet.
Zbog svega navedenog, VSTV BiH ima obavezu da pozove sve političke aktere i predstavnike medija koji vode kampanje protiv sutkinje Okružnog privrednog suda u Banjoj Luci da odmah prestanu sa svojim aktivnostima”, zaključuje se u saopštenju.
